Zomer 1991 voert onze fietsroute van Nederland via de Atlantische kustlijn naar de Golf van Biskaje.
Volgens de VN behoren de Noordzee en Het Kanaal tot de Atlantische visgronden (FAO27). Bezuiden Bretagne raakt de kust de Atlantische Oceaan daadwerkelijk. Het thema van deze tocht is dus de Atlantische kustlijn.
In kilometers voert de route voor het grootste gedeelte door het Franse land zodat we deze fietszwerftocht op z'n Frans Atlantique 1991 hebben genoemd.
Zo'n kustroute is natuurlijk een uitgelezen gelegenheid om van vis, schaal- en schelpdieren te genieten.
En met de zee zo dicht in de buurt is de invloed op het weer ook onmiskenbaar; in een zeeklimaat kan het snel wisselen tussen zon, wind, regen en temperatuur.
Routeplan
Update januari 2021: route-animatie.
Opvallend aan de route op de kaart: niet direct gekozen voor de kust!
De keuze Bretagne-Pyreneeën maakten we ontbijtend op de tweede ochtend.
|
|
|
|
Het kenmerkt onze fietsreizen in dit decennium: globaal kiezen voor zuidwaarts fietsen én onderweg de route ontwikkelen.
Feitelijk wordt per dag de route voor de volgende dag vastgesteld aan de hand van Michelinkaarten (1:200.000) die overal in Frankrijk te koop waren.
Bij voorkeur worden departementale routes en landelijke wegen benut, maar soms zijn de meest aangewezen doorgaande routes de RN (Route Nationale).
|
|
Echte doorgaande fietsroutes bestonden nog niet.
Aan het eind van de tocht staat de teller op 3067 kilometer.
Route reconstructie
Route reconstructie is mogelijk dankzij enkele belangrijke bronnen:
- Oude landkaarten (1:200.000) waarop vaak gemarkeerd de route.
- Favorieten: Carte-Michelin, Generalkarte, Touring Club Italiano.
- Verder was het gedetailleerde dagboekverslag beschikbaar.
- Bonnetjes, toegangskaartjes en rekeningen.
- Documentatie, folders, gidsen van nuttige punten.
- Vakantiefoto's, vaak na een kwart eeuw op internet nog te verifiëren.
- Ons geheugen bevatte decennia later nog veel herinneringen!
- Gegevens op datum ordenen.
- Op datum alle GPS-coördinaten in RouteConverter wegschrijven.
- Daarmee ontstaat globale route met pleister- en etappeplaatsen.
- Route verfijnen door details tussen te voegen.
- Verkregen route In RouteGenerator omzetten tot route-animatie.
Nieuw materiaal
Fietsen
Het voorliggende decennium fietszwerven hebben wij ieder twee fietsen versleten.
De Batavus-Sprint was een sportief fietsje, maar geen specifieke vakantiefiets.
Maar nu heeft Batavus een echte trackingfiets ontwikkeld; de Cherokee.
Deze beschikt over pantserlaag-banden, kan overweg met wat ruwer terrein en een forse bepakking dragen.
We bestellen twee fietsen, die vanwege productieproblemen, pas een dag voor vertrek worden afgeleverd.
Dan moet de fietsenmaker beide nog fijn-afstellen, wat met de handgreep-versnellingsschakelaar "Power-grip" niet optimaal lukt, maar we kunnen er mee op weg.
Nog voor de 1000 km constateren we bij het eerste achterwiel veel haarscheuren in de velg, die vervangen moest worden; bij 2000 km zelfde euvel bij de andere fiets. We hebben heel wat fietsenmakers bezocht, ook voor de vervanging van drie banden, wegens insnijden van de velgrand in de band, terwijl we met harde banden over 95% asfaltwegen hebben gereden.
Bij thuiskomst heeft de fabrikant alle problemen in behandeling genomen en keurig afgehandeld. De sympathieke fietsenmakers onderweg hebben een extra dimensie gegeven aan deze tocht.
Fietstassen
AGU heeft een prachtige set fietstassen met ingebouwde regenhoezen ontwikkeld in de chique zwarte Quorum-serie: lowrider-voortassen die het zwaartepunt omlaag brengen wat de wegligging verbetert, aanhaakbare achtertassen en een stuurtas met kaarthoes. De tassen hebben uitstekend voldaan aan de verwachtingen.
Regenkleding
The North Face heeft van de ademende en waterafstotende Gore-Tex membraamstof een prachtig rood-paars regenjack Monsoon ontworpen, dat dus goed zichtbaar is bij slecht weer.
Bijpassend is er de zwarte Monsoon regenbroek. En voor de volledigheid nemen we ook Gore-Tex sokken. De regenbescherming heeft zich optimaal bewezen deze vakantie.
Slaapmatrasjes
Na de slaapmatjes en de plastic luchtbedjes is er eindelijk een comfortabele innovatie: de Therm-a-Rest Ultra, een bij uitrollen "self-inflating" matrasje van 3 cm dik. Twee ademtochten extra en dan heerlijk slapen.
Landingsstranden Tweede Wereldoorlog
Met de geallieerde landing in Normandië begon voor Europa de bevrijding van de Duitse bezetting tijdens de tweede wereldoorlog. De slag om de Normandische landingsstranden wordt ook wel D-day genoemd. Onder Operation Overlord was de Normandische kust opgedeeld in van oost naar west de Engelse sector met de landingsstranden Sword, Juno en Gold en de Amerikaanse sector met Omaha Beach en Utah Beach. Over deze grote historische gebeurtenis is een spectaculaire film gemaakt onder de naam "De langste dag".
Op onze fietstocht kwamen wij zeer veel markante plaatsen tegen uit deze roemruchte slag, waaronder:
Pegasus-bridge
Zo genoemd naar het embleem van de Britse luchtlandingsdivisie die deze voor de bevoorrading van de geallieerde troepen zo strategisch belangrijke brug over het Kanaal van Caen ongeschonden in handen had weten te krijgen.
Arromanches
Arromanches-les-Bains heeft aan de west- en oostzijde steil uit zee oprijzende kalkrotsen, daalt echter zelf af tot op strand niveau, maar heeft geen haven. Het was gelegen in de Britse sector Gold. De Britten bouwden er van in Zuid Engeland geprefabriceerde caissons een kunstmatige haven, van waaruit de geallieerde troepen bevoorraad konden worden. De resten van deze haven zijn nog steeds zichtbaar in zee en op het strand. En in het Musée du Débarquement is deze hele operatie zeer aanschouwelijk weergegeven, o.a. met schaalmodellen van alle onderdelen van deze Mulberry Harbour.
Pointe-du-Hoc
Pointe-du-Hoc domineert met de zeer zware Duitse kustbatterij op zijn 30 meter hoge krijtrots Het Kanaal. Pointe-du-Hoc, gelegen in de Amerikaanse sector Omaha Beach, wordt door Amerikaanse "Rangers", die de loodrechte krijtrotsen beklimmen, ingenomen en uitgeschakeld. Boven op Pointe-du-Hoc staat een gedenkteken voor de "Rangers".
Amerikaans Ereveld
In Colleville-sur-Mer aan Omaha-Beach ligt de Amerikaanse erebegraafplaats.
Erfgoed en cultuur
Tapisserie de Bayeux
Het Tapijt van Bayeux is in de wereld een uniek meesterwerk, daterend uit de XIe eeuw. Met verschillende kleuren wol is een borduurwerk op linnen doek gemaakt. Feitelijk is het geen tapijt, want dat is volledig geweven. Opdrachtgever was de bisschop van Bayeux, stiefbroer van Willem de Veroveraar, die het waarschijnlijk in een Angelsaksisch atelier heeft laten vervaardigen. Het werkstuk is ruim 70 meter lang en een halve meter hoog.
Het vertelt het verhaal van de verovering van Engeland door Willem de Veroveraar. Het verhaal start in 1064 (zie fragment); de kinderloze Engelse koning Eduard laat de Normandische Hertog Willem weten hem te hebben aangewezen als opvolger van de Engelse troon. Het tapijt eindigt op 14 oktober 1066 als Willem de Veroveraar koning van Engeland is geworden.
Mont Saint-Michel
De Mont is een rots van 170 meter graniet die daardoor de erosie door de zee kon weerstaan. Op die bijzondere ligging werd in 708 door Aubert, bisschop van Avranches, begonnen met de bouw van een kerkje. Na de inwijding werd er een geestelijke gemeenschap gevestigd, die uiteindelijk zou uitgroeien tot een Benedictijnse abdij met klooster.
Volgens de legende zou de aartsengel Michaël verschenen zijn aan Aubert, met de opdracht tot de bouw van een kerk op de rots. Sinds 1898 staat op de torenspits van de abdijkerk het beeld van de heilige Michaël, op 170 m. hoogte.
Een ondiepe kustzee, ongeschikt voor zeehandel, en weinig grote wegen op het vasteland, zorgden voor een geïsoleerde plaats waar godsdienstig leven werd gewaarborgd, waardoor in de Middeleeuwen het klooster in aanzien groeide.
Door verzanding van de geulen in de baai omspoelt de zee tegenwoordig nog maar zelden de vestingwerken. Om dit meer op gang te helpen is de vaste dijk naar Mont Saint-Michel inmiddels vergraven en vervangen door een brug.
Bretonse megalitische monumenten
Met name in het zuiden van Bretagne zijn megalitische monumenten te vinden. Het zijn door de mens geplaatste stenen en steenformaties.
- Een megaliet heeft vaak de functie van heiligdom of grafmonument.
- De Menhir is een alleenstaande steen.
- Het Alignement is een formatie in een rij.
- Een Dolmen is een grafkamer (hunebed).
- De Tumulus een aarden grafheuvel over een stenen grafkamer.
Wijnchâteaux van de Médoc
Wereldberoemd zijn de wijnen uit de Médoc, verfijnd geur- en smaakpalet, begeerd door aristrocatie, elite, nouveau-riche en speculanten, waardoor exorbitante prijzen op voorinkopen en veilingen.
Vier van de vijf 1e Grand Crus kwamen we op onze tocht tegen: Lafite Rothschild, Mouton Rothschild, Latour en Margaux.
En natuurlijk veel châteux uit de andere categoriëen, zoals het exotische wijnkasteel Cos d'Estournel.
Hoogteprofiel
De ingetekende route op de topografische kaart van Atlantique 1991 toont duidelijk een tocht door groen gebied. Groen heeft hier de betekenis van Laagland (van 0 tot 200 meter hoogte).
Slechts één keer voert de tocht door geel gebied (heuvelland: 200-500 m. hoogte). Dat is Bretagne, waar we slechts tot 250 m. hoogte komen.
Bergen zijn we nergens tegengekomen.
Hoogtepunten
In het hoogteprofiel hierboven zien we enkele "hoogte"-punten: Haut-Normandie, Boucles de la Seine, Parc Armorique in Bretagne en Baskenland.
Norm voor zwaarte?
Geen gebergten op deze tocht, maar als we al het cumulatief stijgen bekijken, dus omhoog gaan en weer omlaag, komen we gedurende de tocht zomaar op 15.000 meter hoogteverschil.
Venijnig heuvelen, niet heroïsch, wel slopend!
Voeg bij het cumulatief stijgen andere factoren toe als bijvoorbeeld straffe tegenwind uit zee, geselende regens, grote dagafstanden, zware bepakking, enz.
Wij kennen geen model dat al deze factoren in samenhang kan wegen; dus hoe normeer je een fietszwerftocht als licht, gemiddeld of zwaar?
Fotoserie Atlantique 1991 Remastered
(remastered: oud foto-materiaal voor deze site omgezet naar digitaal.)
Klaar voor vertrek met splinternieuwe fietsen en fietstassen.
Nog vóór we Haarlem uit zijn kunnen we onze nieuwe regenkleding testen. Geweldig!
Wie betaalt altijd de veerman? Oversteek van de Lek bij Wijk bij Duurstede.
Opstappen na de lunch op het terras van Taverne de Vos in het Vlaamse Hoogstraten.
Beroemdste doorkijkje van Brugge: zicht op het Belfort vanaf de Rozenhoedkaai.
Herstel van lek achterbandje van Annemarie langs de "baan" in Jabbeke.
Na de klim naar Cap Blanc Nez aan de Kanaalkust het overzicht over de afdaling zuidwaarts naar Escalles.
De Somme-baai bij Le Crotoy; de Atlantische kust betekent visserij en dus volop genieten van zeebanket.
Plateau de fruits de mer bij Les Vapeurs in Dieppe.
Bij La Bouille, westelijk van Rouen, wordt de Seine overgestoken.
Tegen het middaguur wordt bij Fiquefleur het kruispunt afgezet voor de naderende Tour-karavaan.
Het was twee uur spannend afwachten waard, de doorkomst van de Tour-de-France in Fiquefleur.
Na aankomst bij het Vieux Bassin, de oude haven van Honfleur, is het tijd voor lunchadres Le Lutetia.
Nagenieten met calvados en monte-cristo in Auberge de la Touques in Pont L'Evêque.
Abbatiale Saint-Etienne, de abdijkerk van Caen, gezien vanuit de Esplanade Jean Marie Louvel.
Ontbijten in Bayeux is moeilijk met zo'n uitstalling aan verleidelijkheden in de salon de thé.
Door de Normandische heuvels langs de landingsstranden uit de Tweede Wereldoorlog.
Amerikaanse erebegraafplaats in Colleville-sur-Mer aan Omaha-Beach.
Gedenksteen voor de "Rangers" die loodrechte krijtrotsen beklimmend de zware kustbatterij van Pointe-du-Hoc uitschakelden.
De fietsenmaker in Sartilly is direct bereid tot vervanging van de achterband van Jan, waar een scheurtje in zit.
Manoir de la Roche Torin in de Baie-du-Mont-Saint-Michel, waar we schitterend pré-salé lamsvlees aten.
Over de dijk op weg naar Mont-Saint-Michel.
Vanaf hoog op Mont-Saint-Michel uitzicht over de baai .
Religieuzen in het Refectorium (eetzaal) van de Benedictijnse abdij van Mont-Saint-Michel.
De op zuilengalerijen rustende overdekte kloostergang van Mont-Saint-Michel voert om de vierkante binnentuin.
In deze gotische zaal van Mont-Saint-Michel werden de maaltijden bereid en opgediend voor de rijke of beroemde gasten.
Gastronomische herinnering van Mont-Saint-Michel blijft het ritmisch handmatig kloppen van eieren of beslag bij La Mère Poulard.
Van het gastronomisch menu bij La Mère Poulard blijft de traditioneel op houtvuur bereide ommelet ons het meest bij.
Bij Le-Vivier-sur-Mer eten we langs de kant van de weg oesters, direct van de producent.
Wegwijzers in Bretagne. Lezen is één, uitspreken twee.
Zomaar langs de kant van weg D 781 bij Erdeven, Les alignement de Kerzerho.
Les Alignements Kermario in Garnac.
Slechts enkele fietsers kan de vedette over de Golfe du Morbihan vervoeren en alleen wij in de kajuit.
Met zes fietsen op de plecht met één touwtje vast dobberen van Locmariaquer naar Port-Navalo.
De vrijdagmarkt in Sarzeau biedt natuurlijk zeer veel vis.
Charcuterie op de markt in Sarzeau: schitterende hammen, worsten en vleeswaren in alle soorten en smaken.
Pont-Saint-Nazaire over de Loire-monding.
Terugblik op Pont-Saint-Nazaire vanaf de zuidelijke Loire-oever bij Saint-Brévin.
Nostalgische Michelin-bus op de afrit van Pont-Saint-Nazaire op weg naar de volgende Tour-etappeplaats.
Sluis waar de Etier-du-Sud in de Baie de Bourgneuf uitmondt.
Bij de getijdensluis wordt met horizontale netten gevist.
Op camping Le Pas Opton in Le Fenouiller in de avondzon genieten van de maaltijdinkopen.
De Vendée heeft een kust voor strandrecreatie zoals hier bij Les Sables d'Olonne goed te zien is.
De oude haven van La Rochelle, Le Vieux Port.
De Gironde van Royan naar Pointe de Grave overgestoken; we zijn in de Médoc.
De basiliek van Soulac-sur-Mer, ooit volledig door duinzand ondergestoven.
Cos d'Estournel, een in oosterse stijl gebouwd wijnchâteau, met wijn van het niveau 2e Grand Cru Classé.
Eén van 's werelds meest legendarische wijnen: Château Lafite-Rothschild, 1e Grand Cru in Pauillac.
Wijngaarden van Château Latour, 1e Grand Cru in Pouillac. De naamgevende toren rechtsachter zichtbaar.
De tussen de wijngaarden gelegen camping Le Paradis in Saint-Lauren-Médoc.
Château Margaux, 1e Grand Cru in Margaux, is altijd verbonden met cultuur en beschaving, toppunt van finesse.
Stranden aan de baai van Arcachon.
Dune du Pilat, met 114 meter de hoogste duinen van Europa.
Klein plaatsje op volle camping in Biscarosse gekregen; Brit parkeert toch gewoon op "zijn" parkeerplaats.
Speelveld in Saint-Jean-de-Luz voor de Baskische sport Pelota.
In Baskenland is dit de kenmerkende huisbouwstijl.
Pittoreske vissershaven van Saint-Jean-de-Luz.
In de kerk Saint-Jean-Baptiste in Saint-Jean-de-Luz.
Als de fietsen zijn ingeleverd op het station van Saint-Jean-de-Luz ontbijten met koffie en croissants.
Onze plaatsen in de trein opzoeken voor de reis huiswaarts.