Een damhert kon je zien in de hertenkamp van de Haarlemmerhout of op de kinderboerderij.
Het is een prachtig dier met van die leuke witte bambi-stippen, een maatje groter dan de ree, maar weer kleiner dan het edelhert. Mannetjes hebben een imposant gewei met grote platte uiteinden. In onze streken hebben ze wel geleefd, maar dat was in de tussenijstijden; daarna werden ze teruggedrongen tot Zuidoost-Europa. De dieren die we in ons land zien zijn dus door de mens geïntroduceerde exoten.
In het duingebied van Zuid-Kennemerland is ooit ook een aantal damherten losgelaten. Het is het seminatuurlijke ecosysteem van de Amsterdamse Waterleidingduinen en het Nationaal Park Zuid-Kennemerland met o.a. de Kennemer Duinen, waar aanvankelijk ruim voldoende voedsel is en roofdieren ontbreken. Het kan eigenlijk geen verbazing wekken dat de populatie in betrekkelijk korte tijd ongebreideld groeit tot meer dan 3000 dieren.
Ingrijpen
Inmiddels zijn dat er zo veel dat deskundigen tot ingrijpen manen vanwege:
Schade aan de natuur
Bij weloverwogen terreinbeheer zijn de grazers een middel tot ontwikkeling of beheer van de vegetatie. Vegetaties op hun beurt oefenen invloed uit op bijvoorbeeld de vogel- of vlinderstand, of de ontwikkeling van het landschap. In het duingebied dreigen nu zeldzame planten te verdwijnen door vraat of vertrapping.
Overbevolking van de leefgebieden
Door het onvolkomen ecosysteem kunnen de damherten zich vrijelijk voortplanten tot de huidige grote populatie. Omdat die veel te groot is voor hun leefruimte gaan ze op zoek naar rustiger en nog niet kaalgevreten gebieden.
Overlast voor de omgeving
Hekken om Zuidkennemer hertengebieden zijn lang niet altijd damhertproof en dus lopen ze ook regelmatig buiten het gebied rond. Zo kun je ze in een kustplaats als Zandvoort soms ook gewoon op straat, in tuinen en zelfs op het schoolplein tegenkomen. En het zijn rare verkeersdeelnemers; ze steken zomaar over, zonder aankondiging. Gelukkig worden daar weer fraaie verkeersborden voor bedacht.
Dierenwelzijn
Dat damherten door mensen binnen door rasters omheind gebied worden gehouden en daardoor bij voedselschaarste in het winterhalfjaar massaal de hongerdood sterven wordt door velen niet als natuurlijk maar als strijdig met dierenwelzijn ervaren. Hoe natuurlijk is een winterwandeling door de Amsterdamse Waterleidingduinen met enkele grote kadavers op je pad?
Publiciteit
Het fenomeen "faunabeheer in de duinen" heeft inmiddels veel aandacht gegenereerd in zowel regionale als landelijke media. O.a. Trouw, Texelse Courant, Volkskrant, Jeugdjournaal, NOS en ANP besteedden er aandacht aan.
Populatiebeheer
Nu er door de aanwas te veel dieren zijn gekomen komt de onvermijdelijke vraag hoe het populatiebeheer moet plaats vinden. En hoe doe je dat zonder faunabescherming of de publieke opinie in de gordijnen te jagen? Laten we, alsof het echte oernatuur betreft, de natuur zijn beloop in wat in wezen een onvolkomen ecosysteem is, met overbevolking, voedselschaarste en daarmee gepaard gaande hongersdood als gevolg? Of wordt het overschot afgeschoten?
Jacht
Aan het besluit tot afschieten van de damherten gingen lange procedures vooraf. De provincie Noord-Holland gaf op 9 februari een ontheffing af. Half maart is met het afschieten van de herten begonnen om de overlast voor de omgeving te beperken en de schade aan de natuur te verminderen. Het afschieten wordt gedaan door boswachters van de gemeente Amsterdam, die eigenaar van het gebied is. Omdat pas in maart met het schieten van de herten is begonnen waren de hindes al hoogzwanger; daarom werden vooral de jonge dieren en eenjarige mannetjes geschoten. Per 1 april is het afschieten verboden omdat dan het kalverseizoen begint. Na de bronst, in november, gaan de jagers weer op pad.
Prachtig wildvlees
Het vlees van de geschoten dieren wordt overgebracht naar een wild-groothandel in Amsterdam. Het grootste deel van dit kostelijke scharrelvlees gaat naar restaurants en slagers. Zo'n 20 procent wordt verspreid onder de voedselbanken in Amsterdam. Een klein deel van het vlees gaat naar poeliers en traiteurs in de duinregio. Bij Chateaubriand in Heemstede kochten we op 17 maart bijvoorbeeld de "Kennemerduinen Damhert Chipolata Worstjes", bestaande uit half grof gemalen mager damhertenvlees van de schouder, waaraan toegevoegd wordt 25% vet van het damhert, verse peterselie, zeezout, witte peper, koriander, gemalen jeneverbes en laurier. Een vrij dun worstje, dat hooguit tien minuten gebakken mag worden. Heerlijk!